Tradisexion (1995)

Front cover of the Tradisexion exhibition catalogue — Exhibition catalogue for Tradisexion with painting by Nitaya Ueareeworakul

นิทรรศการครั้งนี้เป็นจุดเริ่มต้นก่อนจะพัฒนามาเป็นWomanifesto ในปี พ.ศ 2538 ที่ศูนย์บ้านตึก ซึ่งก่อตั้งโดยคุณจุมพล อภิสุข ซึ่งในขณะนั้น คุณจันทวิภา อภิสุข ผู้ก่อตั้งมูลนิธิเอ็มพาวเวอร์ เป็นศูนย์ข้อมูลและเป็นองค์กรที่สนับสนุนชุมชนผู้หญิงให้บริการทางเพศ ก็เปิดเป็นสำนักงานใหญ่ที่ศูนย์บ้านตึก

ศูนย์บ้านตึกได้กลายเป็นสถานที่พบปะของกลุ่มศิลปินและเริ่มมีการประชุมต่อเนื่องเกี่ยวกับการจัดงานศิลปะเกี่ยวกับผู้หญิง โดยมีจิตติมา ผลเสวก และนิตยา เอื้ออารีวรกุล เป็นผู้ริเริ่มและผู้ประสานงาน และเกิดเป็นนิทรรศการของผู้หญิงที่จัดขึ้นโดยผู้หญิง ที่เป็นการผสมผสานระหว่างศิลปะและวรรณกรรม โดยเนื้อหาและบริบทของนิทรรศการนี้ได้ตั้งคำถามกับหลายแง่มุมของค่านิยมดั้งเดิมที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมที่ผู้หญิงควรปฏิบัติในสังคมไทย โดยมีศิลปินและนักเขียนสตรี ได้แก่ ไขแสง ปัญญาวชิระ, ภาพตะวัน สุวรรณกูฏ, นพรัตน์ โชคชัยชุติกุล, นิตยา เอื้ออารีวรกุล, จิตติมา ผลเสวก, จรัสศรี รูปขำดี, ศรีดาวเรือง, จันทวิภา อภิสุข, จิระนันท์ พิตรปรีชา, แพร จารุ, ฌามา, จิราภรณ์ วนัยพงษ์, และเงาศิลป์เข้าร่วมนิทรรศการครั้งนี้

หลังจากนิทรรศการ Tradisexion มีการพบปะประชุมอย่างร่วมกับศูนย์บ้านตึกและมูลนิธิเอ็มพาวเวอร์ ถึงความต่อเนื่องของพื้นที่การแสดงออกทางศิลปะของผู้หญิง ในช่วงเวลานั้น จุมพล อภิสุข ศูนย์บ้านตึกได้ก่อตัวเป็นเครือข่ายของศิลปินจากนานาชาติ อีกทั้งการเกิดขี้นของโครงการ เชียงใหม่จัดวางสังคม ทำให้เราได้รู้จักศิลปินหญิงจากต่างประเทศ ให้ความสนใจกับพื้นที่การแสดงงานของศิลปินหญิงและอยากร่วมงานกับเรา จนเป็นนิทรรศการแลกเปลี่ยนศิลปินหญิงนานาชาติขึ้น โดยมิ้งค์ นพรัตน์และจันทวิภา อภิสุข ได้ช่วยกันคิดชื่อโครงการเป็น Womanifesto และเกิดเป็นนิทรรศการครั้งแรกในปี พ.ศ 2540

This exhibition in 1995 at Baan Tuek (Concrete House), an art space founded by Chumpol Apisuk, marked the beginning of the development of Womanifesto. At that time, Chanthawipa Apisuk had also established Empower Foundation, an information center and organization supporting female sex workers. The headquarter of the Foundation was based at Baan Tuek, which also became a meeting place for artists to hold a series of meetings to organize art exhibitions focusing on women practitioners. Jittima Pholsawek and Nitaya Ueareeworakul were the initiators and coordinators. This resulted in an exhibition organized by the artists combining art and literature. The content and context of this exhibition titled Tradisexion, questioned various aspects of traditional values regarding the position of women in Thai society. Participants included Khaisaeng Panyawachira, Phaptawan Suwannakudt, Nopparat Chokchaichutikul, Nitaya Ueareeworakul, Jittima Pholsawek, Jaratsri Rupkhamdee, Sridaoruang, Chanthawipa Apisuk, Jiranan Pitpreecha, Prae Jaru, Jama, Jiraporn Vanaipong, and Ngaosilp.

Following the Tradisexion exhibition there were continuous meetings at Baan Tuek and with Empower Foundation to discuss exhibiting women artists and their expressions, with Chumpol Apisuk helping form a network of international artists. Furthermore, the Chiang Mai Social Installation Project also introduced women artists coming from different places, who were interested and wanted to collaborate with us. This led to establishing an international women artists’ exchange exhibition. Mink Nopparat and Chanthawipa Apisuk collaborated on the project's name, Womanifesto, and the first Womanifesto exhibition with Nitaya Ueareeworakul and Varsha Nair as organisers was held in 1997.

— Nitaya Ueareeworakul, 2025

Artists: Mink Noparat (the catalyst), Jittima Pholsawek (Ukabat group), Phaptawan Suwannakudt (art mural painter), Khaisaeng Phanyawatchira (performance artist), Charassri Roopkamdee (print-maker) and Nitaya Ueareeworakul (artist).

About Tradisexion

Pantini Chamnianwai and Nitaya Ueareeworakul on Tradisexion, Womanifesto.com

"The result of the meeting was a painting, installation and performance event called “Tradisexion”, emphasising traditional conflicts stemming from being a woman.

It was held at Concrete House (founded by Chumpol Apisuk), celebrating World Women’s Day (March 8th).

The feedback was good, but the event had too small an impact as only artists attended: That was the starting point of the first and second Womanifesto.

Studio Xang has always been the unofficial centre for art networking and a meeting place for artists in Bangkok. The six artists continued to meet regularly at Studio Xang and eventually realised their plan for Womanifesto I.

Baan Chao Phraya (Chaiyong Limtongkul Foundation) and Concrete House, offered their premises. Thanks to the kind collaboration of Varsha Nair, an Indian artist, residing in Bangkok and Professor Somporn Rodboon of Silapakorn University, we were able to invite eighteen participating artists: nine from Thailand and the remainder from Japan, Indonesia, India, Singapore, Pakistan, Austria, Italy and the United States. Their work comprised: paintings, ceramic art, video art, installation and performance art.

It was highly successful in many ways, particularly in establishing international networking among women artists." Read more...

Phaptawan Suwannakudt in Southeast of Now: Directions in Contemporary and Modern Art in Asia, Volume 3, Number 1, March 2019, pp. 175-180

"When we worked on Tradisexion, we did not construe it to be exclusively for Thai artists. We were just a group of likeminded individuals who were available and gathered at a time when the terms ‘curator’ or ‘curate’ had yet to exist. We were open to ideas and arguments. We even talked about including male artists whose work dealt with women’s issues, but in the end, we thought we would leave it for another time. Women artists in Thailand then were far and few between and were under-represented, so everyone was excited to be able to get a space to show their work in the first place. On the opening day, each artist wore a pah tung (sarong) to honour Thai women and introduced themselves and their works in front of the crowd. The exhibition also launched the book with the same title, which included works and writings by participating artists, as well as essays, poems and articles on women by Sri Daoruang, Chiranan Pitpreecha, Chantawipa Apisuk, Chama, Prae Jaru, Chitraporn Vanuspong and Ngao Silp. The exhibition featured paintings, installations and performances." Read more...

About Tradisexion

Further Reading

Related pages

Share a Reflection